De eerste credits onder het Parijsakkoord zijn uitgegeven. Wat verandert dat?

Tien jaar na Parijs is er eindelijk een werkend VN-mechanisme voor internationale koolstofcredits. Niet als voornemen of pilot, maar met uitgegeven eenheden en een eerste overdracht tussen landen. Dat is een grotere gebeurtenis dan de bescheiden volumes suggereren, omdat het de spelregels van de hele markt beïnvloedt — ook die van projecten die nooit een VN-credit zullen uitgeven.

Wat er precies gebeurd is

Op 26 februari 2026 keurde het toezichthoudende orgaan de eerste uitgifte goed onder het Paris Agreement Crediting Mechanism, kortweg PACM: het gecentraliseerde crediteringsmechanisme onder Artikel 6.4 van het Parijsakkoord.

Het gaat om een programma in Myanmar dat schonere kookstoven verspreidt. Dat vermindert huishoudelijke luchtvervuiling en de druk op bossen door minder vraag naar brandhout. Bij uitgifte kwamen 603.368 tCO2e beschikbaar. Die credits zijn geautoriseerd voor overdracht aan Zuid-Korea, waar ze in het Koreaanse emissiehandelssysteem gebruikt kunnen worden.

Dat laatste detail — een VN-credit die landt in een nationaal handelssysteem — is het interessantste. Het verbindt de VN-markt direct met nationale compliance-regimes. Daarmee is een internationale credit niet langer alleen een vrijwillig instrument maar potentieel een compliance-instrument.

Artikel 6.2 en 6.4 zijn twee verschillende routes

Artikel 6 kent twee sporen die vaak op één hoop worden gegooid, terwijl ze administratief heel verschillend zijn.

ITMO staat voor internationally transferred mitigation outcome: een reductie die formeel van het ene land naar het andere gaat. Belangrijk detail: niet elke credit is automatisch een ITMO. Daarvoor is een expliciete autorisatie door het gastland nodig voor internationaal gebruik.

Autorisatie: waarvoor precies?

Een gastland autoriseert niet zomaar “voor het buitenland”. Het autoriseert voor een doel, en dat doel bepaalt wat een koper met de eenheid mag.

• Autorisatie als ITMO voor een nationaal klimaatdoel: het ontvangende land telt de reductie mee voor zijn NDC.
• Autorisatie voor other international mitigation purposes (OIMP): onder meer de route die nodig is om onder CORSIA in aanmerking te komen, het compensatiesysteem voor de internationale luchtvaart.

CORSIA zit op dit moment in fase 1, die loopt van 2024 tot en met 2026, met circa 130 deelnemende landen. Voor projectontwikkelaars met internationale ambities is dat een reële afzetmarkt, maar alleen met de juiste autorisatie. Wil een land onder Artikel 6.4 eenheden voor CORSIA autoriseren, dan moet het daarvoor bepaalde informatie aanleveren bij het toezichthoudende orgaan en een nationale autoriteit aanwijzen.

Strenger rekenen betekent minder credits

Een cijfer dat het waard is om te onthouden: door bijgewerkte waarden en voorzichtiger rekenregels toe te passen, kwam het gecrediteerde volume ongeveer 40% lager uit dan onder de oudere systematiek het geval zou zijn geweest.

Dat is geen tegenvaller maar het punt van de exercitie. Het Clean Development Mechanism uit het Kyoto-tijdperk kreeg forse kritiek op te ruime aannames. Als hetzelfde project onder het nieuwe mechanisme veertig procent minder credits oplevert, dan is dat een correctie van eerdere overschatting.

Corresponding adjustment: het begrip dat alles bepaalt

Als je één ding uit Artikel 6 meeneemt, laat het dit zijn. Een corresponding adjustment is de boekhoudkundige correctie die dubbeltelling tussen landen voorkomt.

Stel dat een project in land A een ton CO2 vermindert en die credit wordt verkocht aan een koper in land B. Zonder correctie zou land A die reductie meetellen voor zijn eigen klimaatdoel, en land B ook. Eén ton, twee claims. De corresponding adjustment lost dat op: land A telt de reductie níet mee, land B wel.

Dat maakt de autorisatiestatus van een credit een harde eigenschap, geen detail. Een geautoriseerde credit met corresponding adjustment is een fundamenteel ander product dan een niet-geautoriseerde credit — met een andere toepassing en een andere prijs.

Inmiddels heeft ongeveer tweederde van de landen een autoriteit aangewezen die over Artikel 6-autorisaties gaat. De infrastructuur komt dus op gang, land voor land.

Waarom dit ook geldt als je nooit een VN-credit uitgeeft

De meeste Nederlandse projecten zullen geen Artikel 6-credits uitgeven. Toch werkt dit door, om drie redenen.

1. Het zet de norm voor rekenregels. Wat het VN-mechanisme conservatief acht, wordt de meetlat waaraan private methodes worden afgemeten.
2. Het maakt dubbeltelling een expliciet administratief begrip. Kopers gaan vragen hoe jij voorkomt dat een reductie twee keer wordt geclaimd — ook binnen één land.
3. Het splitst het aanbod in twee soorten credits. Zodra dat onderscheid gangbaar is, moet elk register het kunnen vastleggen, anders zijn eenheden niet vergelijkbaar.

Wat je systeem hiervoor moet kunnen

Artikel 6 dwingt tot precisie op eenheidniveau. Dat is administratief werk, en het is niet optioneel als je met internationale kopers werkt.

• Autorisatiestatus per eenheid, met de autoriserende instantie en de datum. Niet per project, want binnen een project kunnen tranches verschillen.
• Of er een corresponding adjustment is toegepast, en door welk land.
• Het doel waarvoor de credit is geautoriseerd. Dat bepaalt wat een koper er wel en niet mee mag beweren.
• Een afboekingsregistratie die duidelijk maakt wie de reductie claimt en op welke grond.
• Koppelingen die dit met andere registers kunnen uitwisselen zonder dat gegevens onderweg betekenis verliezen.

Dit is precies waar spreadsheets en losse mailwisselingen tekortschieten. Niet omdat de gegevens moeilijk zijn, maar omdat ze per eenheid moeten worden bijgehouden, in de tijd, en met een controleerbare geschiedenis.

De nuchtere conclusie

Zeshonderdduizend credits is in marktomvang weinig. Als precedent is het veel. Er is nu een werkend internationaal mechanisme met strengere rekenregels, een expliciete oplossing voor dubbeltelling, en een aantoonbare route naar nationale compliance-systemen.

De richting is duidelijk: minder credits per project, hardere onderbouwing, en administratie die het gewicht van een financieel instrument moet kunnen dragen. Dat is goed nieuws voor wie kwaliteit levert en lastig voor wie het op volume zocht.