Begrippenlijst · 22 termen

De termen die je in elk gesprek tegenkomt.

Van CO2-credit tot corresponding adjustment, kort en zonder jargon uitgelegd. Naslagwerk naast de artikelen.

De credit zelf

CO2-credit: Een verhandelbaar bewijs dat één ton CO2 is vermeden of uit de lucht is gehaald, via een geverifieerd project.
Certificaat: Het document dat een credit of een set credits vertegenwoordigt, met de kenmerken die erbij horen.
Vintage: Het jaar waarin de CO2-reductie of -verwijdering heeft plaatsgevonden. Bepaalt mede de waarde.
Vermijden en verwijderen: Vermijden voorkomt uitstoot die anders was ontstaan. Verwijderen haalt CO2 actief uit de lucht. Verwijdering is doorgaans hoger gewaardeerd.
Serienummer: Het unieke nummer van één credit of een reeks credits in een register. Maakt herkomst, eigendom en afboeking per eenheid controleerbaar en sluit dubbele verkoop uit.

Additionaliteit: De eis dat een project alleen credits oplevert voor reductie die zonder het project niet was gebeurd.
Baseline: Het referentiescenario waartegen je de reductie afmeet.
Validatie en verificatie: Validatie toetst het projectplan vooraf. Verificatie controleert achteraf of de reductie echt heeft plaatsgevonden.
MRV en dMRV: Meten, rapporteren en verifiëren. Digitale MRV doet dat met data, sensoren en satellieten in plaats van met papier.
Dubbeltelling: Dezelfde reductie meer dan één keer laten meetellen: dubbel uitgeven, dubbel gebruiken of dubbel claimen. Een register met unieke serienummers en één eigenaar per eenheid is de eerste verdediging ertegen.
Buffer pool: Een reserve van credits die een programma apart zet om terugval (reversal) te dekken, bijvoorbeeld als opgeslagen koolstof door brand of kap alsnog vrijkomt. Uit de buffer worden dan credits afgeboekt.

Issuance (uitgifte): Het moment waarop credits formeel worden aangemaakt in een register.
Transfer (overdracht): Het overzetten van eigendom van credits van de ene partij naar de andere.
Retirement (afboeken): Het definitief uit de markt halen van een credit, zodat hij niet nog een keer kan worden gebruikt.
Register (registry): Het systeem dat bijhoudt welke credits bestaan, van wie ze zijn en wat ermee is gebeurd.

CRCF: Het Europese kader voor het certificeren van CO2-verwijdering en carbon farming. Zet een gemeenschappelijke lat voor kwaliteit.
ICROA Code of Best Practice: De internationale gedragslijn voor integer werken in de vrijwillige CO2-markt, ondergebracht bij IETA. Kern: meten, reduceren, en pas daarna compenseren met hoogwaardige, controleerbare credits.
Core Carbon Principles (CCP): Tien kwaliteitsprincipes van de Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (ICVCM). Programma’s en methodes die eraan voldoen, mogen het CCP-label dragen.
Artikel 6 (Overeenkomst van Parijs): Het deel van het klimaatakkoord dat landen laat samenwerken via de overdracht van reducties: rechtstreeks tussen landen (artikel 6.2) of via het VN-mechanisme PACM (artikel 6.4).
Corresponding adjustment: De boekhoudkundige correctie waarmee een land een overgedragen reductie uit zijn eigen nationale telling haalt, zodat koper en gastland niet allebei dezelfde ton claimen.
CORSIA: Het compensatiestelsel van de internationale luchtvaart (ICAO). Accepteert alleen credits uit goedgekeurde programma’s die een corresponding adjustment hebben.
ESRS E1-7: De rapportage-eis onder de CSRD waarin een bedrijf zijn CO2-verwijderingen en de credits die het inkoopt afzonderlijk moet verantwoorden, los van zijn eigen reducties.